|
Smacznie i zdrowo
Żywienie dzieci 4-letnich - struktura spożycia różnych grup produktów Redaktor naczelna, Ewa Zacharewicz
W 3 numerze "Żywności dla Zdrowia" omawiane były wyniki ogólnopolskich badań żywieniowych przeprowadzonych w 2005 roku, dotyczących sposobu żywienia dzieci 4-letnich. Przyniosły one tak ciekawe wyniki, że autorzy postanowili po 2 latach przerwy przeprowadzić podobne badania. Celem nowych, przeprowadzonych w 2007 roku badań było poszerzenie zebranej poprzednio wiedzy oraz ocena zmian tak w sposobie żywienia dzieci, jak i w wiedzy i w postawach matek dotyczących żywienia.
Wyniki tych badań znajdują się obecnie w fazie obliczeń i przygotowania materiału do publikacji. Mamy nadzieję, że dane przedstawione w publikacjach będą miały nie tylko walor poznawczy, ale także będą podstawą do podejmowania konkretnych działań edukacyjnych, mających na celu dalszą poprawę sposobu żywienia dzieci w Polsce. Zanim jednak uda nam się przedstawić ich wyniki na naszych łamach, chcielibyśmy przybliżyć Państwu część opinii, jakie wyrażały mamy dzieci 4-letnich biorących udział w badaniu. Bardzo ważny element badania stanowiła część oparta na wywiadzie z matką, dotyczącym jej wiedzy żywieniowej oraz opinii na temat żywienia dziecka. Jej wyniki mogą również być drogowskazem dla lekarzy i żywieniowców, na co szczególnie warto zwracać uwagę mamom.
W zaleceniach żywieniowych podkreśla się, że dzieci powinny spożywać przynajmniej 5 posiłków w ciągu dnia. W badaniu wykazano, że taką liczbę posiłków spożywało w trakcie tygodnia 31% badanych dzieci, a w sobotę i niedzielę 27%. Niestety prawie tyle samo - aż 29% dzieci otrzymywało tylko 3 posiłki w ciągu dnia, co nie sprzyja prawidłowemu wykorzystaniu racji pokarmowej przez młody organizm.
W badaniu matki wypowiadały się także na temat częstotliwości, z jaką podają dzieciom poszczególne grupy produktów. Wyniki niestety nie były w pełni zadowalające - zwłaszcza, jeśli weźmiemy pod uwagę szeroko nagłaśniane kampanie edukacyjne. Aż 45% dzieci spożywa owoce nie częściej niż raz dziennie. Należy jednakże podkreślić, że liczba dzieci spożywających owoce 2 razy dziennie wzrosła (w stosunku do wykazanej w badaniach z 2005r.) z 24% do 31%. Pozytywne tendencje widać też w odniesieniu do spożycia warzyw. Liczba dzieci spożywających warzywa nie częściej niż 1 raz dziennie spadła z 65% do 58%. Jednocześnie wzrosła z 20% do 27% liczba dzieci spożywających warzywa 2 razy dziennie. Takie zmiany w sposobie żywienia cieszą, ale należy pamiętać, że dziennie zaleca się spożywanie 5 porcji owoców i warzyw, a taka ilość jest jeszcze rzadko realizowana.
Badania pokazały również wyraźnie, że w żywieniu dzieci matki podkreślają rolę mięsa - częstotliwość jego podawania dzieciom utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie. Blisko trzy czwarte, bo 70% dzieci otrzymuje w posiłkach mięso i jego przetwory minimum raz dziennie, a "rekordziści" nawet 5 razy dziennie. Analizując takie podejście matek do żywienia dzieci należy podkreślić, że już badania z 2005 roku wykazały, iż dzieci w tym wieku spożywały średnio aż 272% zalecanej dziennej ilości białka, a ilość spożywanego mięsa i jego przetworów wynosiła 86,2g dziennie w stosunku do zalecanej ilości - 60g. Niekorzystnie wygląda spożycie ryb. Tylko 44% dzieci jada je raz w tygodniu, a aż 29% dzieci - rzadziej niż raz w tygodniu, podczas gdy żywieniowcy podkreślają, że ryby należy spożywać 3 razy w tygodniu. Taka struktura spożycia może niekorzystnie wpływać na poziom spożycia witaminy D, której ogromny niedobór w dietach dzieci wykazano już w poprzednich badaniach.
Rola produktów mlecznych w żywieniu dzieci pozostaje podobna, jak wykazana w poprzednim badaniu. Zaledwie co drugie dziecko - 56% spożywa produkty mleczne 1-2 razy dziennie, co pozwala postawić pytanie o stopień realizacji zapotrzebowania na wapń, którego niedobory w dietach aż 51% dzieci wykazały poprzednie badania. Bardzo niepokoi również deklarowana przez matki częstotliwość podawania dzieciom słodyczy - aż 85% dzieci otrzymuje je minimum 1 raz dziennie, a 22% dzieci nawet 3 i więcej razy w ciągu dnia.
Zgodnie z informacjami podawanymi przez matki aż 71% podjada między posiłkami, a wśród nich aż 77% dostaje wtedy słodycze, ciastka i herbatniki, 11% - chipsy, krakersy i paluszki, a tylko 34% dostaje "na przegryzkę" owoce, natomiast 44% produkty mleczne.
Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe dane, które stanowią jedynie część zgromadzonego materiału badawczego mamy podstawy, aby sądzić, że niestety w dalszym ciągu struktura spożycia poszczególnych grup produktów wśród dzieci 4-letnich pozostaje daleka od optymalnej. Z niecierpliwością oczekujemy na wyniki analizy składu diet dzieci pochodzące z zapisu diety 7-dniowej, którym posługiwano się w badaniu i mamy nadzieję, że przedstawimy je Państwu w kolejnych numerach "Żywności dla Zdrowia".
|