|
Zaparcia a problemy z pasażem jelitowym - nie zawsze konieczne są leki dr Anna Cybulska - specjalista gastroenterolog
Ordynator Oddziału Chorób Wewnętrznych
szpitala św. Anny w Warszawie
Co druga kobieta przynajmniej raz w tygodniu uskarża się na uciążliwe problemy z jelitami. Najczęściej diagnozuje je jako zaparcia lub wzdęcia. Jednak z medycznego punktu widzenia o zaparciach możemy mówić dopiero w momencie, gdy wypróżnienia występują rzadziej niż raz na 3 dni. Prawidłowy pasaż jelitowy to trzy stolce dziennie do trzech tygodniowo. Natomiast uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej, ciężkości to problemy z trawieniem i pracą jelit.
Pacjenci przychodząc do lekarza rzadko zwierzają się z tych dolegliwości. Zwykle starają się rozwiązać je sami, najczęściej sięgając po farmakologiczne środki przeczyszczające. Niestety pacjenci często nie zdają sobie sprawy, że stosowanie ich bez kontroli lekarza może doprowadzić do poważnych powikłań. Zamiast oczekiwanej poprawy, może wystąpić zanik wrażliwości jelita grubego, co w konsekwencji powoduje dokuczliwe zaparcia przewlekłe. Mogą być one powodem wielu poważnych schorzeń układu trawiennego, a ich leczenie jest uciążliwe i wymaga od pacjentów dużej dyscypliny. Dlatego, aby w porę uchronić się przed poważniejszymi schorzeniami nie należy bagatelizować dolegliwości jelitowych.
W przypadku występowania kłopotów z pracą jelit bardzo ważna jest odpowiednia profilaktyka i ustalenie ich przyczyny. W ponad 40% przyczyną zaparcia jest wadliwy sposób odżywiania i wadliwy styl życia. Stosowane przez kobiety ogólnodostępne środki farmaceutyczne nie przyniosą poprawy, gdyż działają doraźnie. Przy problemach z pasażem jelitowym należy zastosować metodę sięgającą swymi konsekwencjami znacznie dalej - zmianę stylu odżywiania i życia.
W celu zapobiegania zaparciom specjaliści wskazują na odpowiednie metody postępowania modyfikujące styl odżywiania, a także styl życia. Bardzo ważne jest, aby spożywać cztery do pięciu małych posiłków dziennie. Przy czym należy to wykonywać powoli, trzeba celebrować jedzenie! Wówczas mamy do czynienia z powolnym napływaniem pożywienia do przewodu pokarmowego i stymulowaniem go do pracy. Długie przerwy między posiłkami sprzyjają spowolnieniu pasażu jelitowego.
Należy także wzbogacić dietę w produkty z pełnego przemiału i kasze, gdyż są one bogate w błonnik, który to składnik spełnia istotną rolę w prawidłowej pracy przewodu pokarmowego. Nie jest on trawiony, ale zwiększa objętość substancji resztkowych. Dzięki obecności tychże substancji znacznej poprawie ulega pasaż jelitowy, co prowadzi do usuwania z przewodu pokarmowego zbędnych i szkodliwych substancji. Ponadto ważnym źródłem błonnika są warzywa i owoce, dlatego należy pamiętać o ich codziennym spożywaniu.
Często dolegliwości związane z nieprawidłową pracą jelit, wynikają z małej ilości płynów przyjmowanych w ciągu doby. Należy zwiększyć tę ilość do półtora, dwóch litrów. Pić najlepiej głównie niegazowaną wodę, gdyż zawarty w gazowanych płynach dwutlenek węgla sprzyja wzdęciom.
Niewskazane jest spożywanie tłustych kremów, wyrobów czekoladowych, czy tortów. Poza tym, że są ciężkostrawne i źle wpływają na pracę jelit, charakteryzuje je wysoka kaloryczność. Niezalecane jest także spożywanie produktów smażonych, gdyż wykorzystywane do ich sporządzenia tłuszcze niepotrzebnie obciążają układ trawienny. Powinno się je zastąpić produktami gotowanymi, pieczonymi.
Przy kłopotach z jelitami nie sięgajmy od razu po ogólnodostępne środki farmakologiczne. Starajmy się raczej rozwiązać problem mądrą profilaktyką żywieniową.
Jeżeli stosujemy się do wyżej wymienionych zaleceń, a zaparcia nadal stanowią istotny problem, należy ustalić ich przyczynę. Nie można zapominać, że wiele leków, które spożywamy codziennie może mieć istotne znaczenie w zwolnieniu pasażu jelitowego. Także niedoczynność tarczycy może też objawiać się m.in. narastającymi zaparciami.
Sama zmiana diety nie jest wystarczająca, aby wyeliminować kłopoty z pasażem jelitowym. Należy także zmienić styl życia. Pierwszą obowiązkową zmianą powinno być zwiększenie aktywności fizycznej. Wystarczy trzy, cztery razy w tygodniu poświęcić trzydzieści minut na ćwiczenia, aby usprawnić pracę jelit. Mięśnie brzucha i przepona mechanicznie oddziałują na jelita, pobudzając je tym samym do pracy. Bardzo ważne jest także staranne przeżuwanie pokarmu. Złe rozdrabnianie pożywienia, a także szybkie jego spożywanie w znacznym stopniu może pogorszyć trawienie.
Na samym początku drogi do zmiany stylu odżywiania i życia, warto sięgnąć też po produkty spożywcze, które wpływają korzystnie na pracę jelit - na przykład niektóre produkty probiotyczne. Odpowiednie modyfikowanie diety jest naturalnym i bezpiecznym sposobem regulowania pracy jelit.
|